Nowe osiedle z 307 mieszkaniami na wynajem przy ul. św. Wojciecha, przebudowa ul. Chorzowskiej z blisko 3-kilometrową drogą rowerową, cztery węzły przesiadkowe, nowoczesne przedszkole dla około 200 dzieci i kolejne odcinki Parku Południowego. Do tego 99 mln zł na rozbudowę systemu, który ma chronić miasto przed skutkami intensywnych opadów. To tylko część przedsięwzięć, które Gliwice chcą zrealizować w 2027 roku.
– Chcemy, żeby Gliwice były miejscem, w którym dobrze się żyje – żeby mieszkańcy mieli dostęp do dobrych szkół, mogli wygodnie i bezpiecznie poruszać się po mieście, korzystać z zielonych i przyjaznych przestrzeni, a młodzi ludzie i rodziny mieli szansę znaleźć tu swoje mieszkanie. Temu właśnie ma służyć przyszłoroczny budżet. To ponad 2,6 mld zł na funkcjonowanie miasta i konkretne zmiany, które będą widoczne w naszych dzielnicach. Prawie 700 mln zł zaplanowaliśmy na inwestycje – nowe mieszkania, drogi, szkoły, tereny zielone i miejską infrastrukturę. To oznacza, że co czwarta złotówka zostanie przeznaczona na przedsięwzięcia, które będą służyć Gliwiczanom przez lata – mówi Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydent Gliwic.
Budżet w trzech liczbach
Dochody miasta mają wynieść 2,33 mld zł, a wydatki 2,63 mld zł. Na inwestycje zaplanowano 674,4 mln zł, czyli 25,65% wszystkich wydatków. To drugi rok z rzędu, w którym plan inwestycyjny Gliwic zbliża się do 700 mln zł.

Wykres 1. Projekt budżetu Gliwic na 2027 rok w pigułce: dochody, wydatki i inwestycje.
O kondycji miejskiej kasy najwięcej mówią dwie liczby. Pierwsza to 145,4 mln zł: o tyle bieżące dochody przewyższają bieżące wydatki, czyli koszty codziennego działania miasta – od pensji nauczycieli po odbiór odpadów. Druga to 297,8 mln zł deficytu, czyli różnica między wszystkimi wydatkami a dochodami. Miasto pokryje ją głównie korzystnymi pożyczkami.
Na co miasto wyda najwięcej?
Największą część wydatków – 31% – pochłonie edukacja: szkoły, przedszkola i opieka nad uczniami. To niemal jedna trzecia całego budżetu. Kolejne 14% miasto przeznaczy na gospodarkę komunalną i ochronę środowiska, czyli m.in. odbiór odpadów, kanalizację deszczową, zieleń, oświetlenie i sprzątanie ulic. Drogi i komunikacja miejska to 13% wydatków, mieszkania – 11%, a pomoc społeczna, wsparcie rodzin i ochrona zdrowia – 10%.
Te pięć obszarów to łącznie 79% wszystkich wydatków. Pozostałe 21% obejmuje m.in. administrację (7%), sport i rekreację (4%), bezpieczeństwo (3%) oraz kulturę (2%).

Wykres 2. Procentowy podział planowanych wydatków Gliwic w 2027 roku według obszarów.
Inwestycje: drogi, mieszkania i woda
Prawie trzy czwarte inwestycyjnej puli (72%) pochłoną trzy obszary: transport (178,3 mln zł), gospodarka mieszkaniowa (154,1 mln zł) oraz gospodarka komunalna i ochrona środowiska (152,3 mln zł). Kolejne miejsca zajmują edukacja (53,5 mln zł), działalność usługowa (38,9 mln zł) oraz sport i rekreacja (28,7 mln zł).

Wykres 3. Wydatki inwestycyjne Gliwic w 2027 roku według obszarów.

Wykres 4. Dziesięć największych inwestycji zapisanych w projekcie budżetu na 2027 rok.
Drogi i transport: Chorzowska, obwodnice i cztery węzły
Na transport miasto przeznaczy łącznie 331,2 mln zł. W tej kwocie mieści się 70,6 mln zł na komunikację miejską i 23,9 mln zł na remonty dróg. Najważniejsze inwestycje:
- cztery węzły przesiadkowe – 38,1 mln zł.Kopernik, Łabędy, Brzezinka i Arena ułatwią przesiadki między pociągiem, autobusem, rowerem i samochodem;
- ul. Chorzowska – 24,7 mln zł. Na blisko 3 km ulicy, w miejscu dawnego torowiska tramwajowego, powstanie wydzielona droga rowerowa. Będą też nowe chodniki i zieleń. Prace mają potrwać do sierpnia 2028 roku;
- południowa obwodnica miasta – 22 mln zł. Chodzi o ostatni odcinek, od ul. Rybnickiej do ul. Bojkowskiej (17 mln zł na budowę i 5 mln zł na grunty);
- rozbudowa ul. Architektów – 16,6 mln zł;
- przebudowy ulic i chodników w różnych częściach miasta – 13,4 mln zł;
- obwodnica Ostropy – 12,7 mln zł, w tym 8,7 mln zł na grunty;
- skrzyżowanie ulic Bojkowskiej i Rolników – 10,5 mln zł;
- trasy rowerowe: regionalne (6,3 mln zł) oraz ciąg pieszo-rowerowy wzdłuż Kłodnicy, od ul. Orlickiego do ul. Staromiejskiej (2,5 mln zł).
Mieszkania: 72 mln zł na osiedle przy św. Wojciecha
Gospodarka mieszkaniowa to 282,7 mln zł. Najwięcej, bo 72 mln zł, zapisano na zespół budynków przy ul. św. Wojciecha, gdzie w ramach prezydenckiego programu budowy 1000 nowych mieszkań powstanie 307 mieszkań na wynajem. Wraz z kolejnymi budynkami z programu – przy ul. Toszeckiej (9,6 mln zł), Daszyńskiego 70 (3 mln zł) i Kujawskiej (1 mln zł) – daje to 85,6 mln zł na budownictwo komunalne i społeczne, które prowadzi miejska spółka ZBM II TBS. Kolejne środki obejmują budowę mieszkań komunalnych przy ul. Miłej (3 mln zł), Kujawskiej (1,5 mln zł) i Piaskowej (1 mln zł).
Pieniądze trafią także do istniejących budynków. Na remonty mieszkaniowego zasobu miasta zaplanowano 25,2 mln zł, na modernizacje budynków komunalnych 16,5 mln zł, a na termomodernizacje w programie Termo (m.in. przy ul. Franciszkańskiej, Reymonta i Kościuszki) 4,7 mln zł.
Deszcz pod kontrolą
Największa pozycja inwestycyjna 2027 roku to rozbudowa systemu gospodarowania wodami opadowymi: 99 mln zł na trzy etapy. W praktyce to zbiorniki retencyjne, ogrody deszczowe i nowe odcinki kanalizacji deszczowej. Mają ograniczyć lokalne podtopienia po ulewach, a podczas upałów zatrzymać wodę dla miejskiej zieleni. W dwóch głównych etapach ponad połowę kosztów pokrywają fundusze europejskie.
W projekcie znajdziemy też: program „Zielona energia w Gliwicach” (5,7 mln zł), dotacje dla mieszkańców na zmianę ogrzewania i odnawialne źródła energii (2,9 mln zł) oraz program „Mój deszcz” (350 tys. zł). Osobną pozycją jest 16,5 mln zł na usunięcie niebezpiecznych odpadów porzuconych w hali przy ul. Dojazdowej.
Edukacja: prawie co trzecia złotówka
Oświata pozostaje największą pozycją budżetu: 781,8 mln zł, a razem ze świetlicami, poradniami i inną opieką nad uczniami 820,7 mln zł. Z tej kwoty 560,1 mln zł to wynagrodzenia. Na inwestycje w szkołach i przedszkolach zaplanowano 53,5 mln zł, m.in. na:
- budowę nowego przedszkola przy ul. Szafirowej – 12,7 mln zł. Powstanie osiem oddziałów dla około 200 dzieci;
- rozbudowę Szkoły Podstawowej nr 29 przy ul. Staromiejskiej – 6,3 mln zł;
- stworzenie i wyposażenie pracowni do nauki zawodu: w Zespole Szkół Łączności (3,3 mln zł), Zespole Szkół Techniczno-Informatycznych (1,4 mln zł) i Górnośląskim Centrum Edukacyjnym (1,3 mln zł);
- remonty w placówkach oświatowych – 3 mln zł.
Zieleń i przestrzeń publiczna: od Zwycięstwa po Park Południowy
- przebudowa ul. Zwycięstwa – 9 mln zł. Pierwszy etap przebudowy, od ul. Dolnych Wałów do ul. Wyszyńskiego, ma zakończyć się w wakacje 2027 roku;
- Park Południowy – 6,1 mln zł. W 2027 roku mają powstać trzy kolejne odcinki zielonej trasy pieszo-rowerowej prowadzącej od ul. Kochanowskiego do ul. Toruńskiej;
- plac zabaw przy Radiostacji – 3 mln zł;
- aleja i staw na terenie ogrodu działkowego „Radość” – 2,4 mln zł;
- Park Chopina – 1,2 mln zł na przebudowę fontanny i odbrukowanie centralnej części;
- mniejsze zadania: ścieżka w lesie komunalnym przy ul. Oriona (1,05 mln zł), nowe toalety miejskie (0,5 mln zł), wybiegi dla psów (250 tys. zł), parki kieszonkowe w Łabędach i Bojkowie.
Na bieżące utrzymanie zieleni miasto przeznaczy 25,7 mln zł, a na oświetlenie ulic 17,8 mln zł. W kulturze największą inwestycją będzie rewitalizacja Ruin Teatru Victoria i Alei Przyjaźni (3,3 mln zł).
Sport i rekreacja: boiska, kąpieliska i sala szermiercza
Na sport zaplanowano 99,1 mln zł, w tym 28,7 mln zł na inwestycje. Najwięcej pochłoną: rozbudowa sali szermierczej przy ul. Warszawskiej (7,5 mln zł), Orlik przy ul. Fizyków (5,2 mln zł), boiska przy ul. Jagodowej (5 mln zł), kompleks sportowo-rekreacyjny „Szuwarek” w Łabędach (3,9 mln zł), modernizacja Kąpieliska Leśnego (2,6 mln zł) i ośrodka w Czechowicach (1,7 mln zł). Kolejne 35,6 mln zł to dofinansowanie zadań sportowych, m.in. realizowanych przez kluby i organizacje.
Zdrowie, wsparcie i bezpieczeństwo
- Bezpieczeństwo – 69,9 mln zł, w tym modernizacja remizy OSP Ostropa (3,6 mln zł) i zakup wysokospecjalistycznego samochodu dla straży pożarnej (2 mln zł);
- centrum aktywności społecznej przy ul. Siemińskiego 6 – 21,2 mln zł. To przyszła siedziba Gliwickiego Ośrodka Działań Społecznych;
- Szpital Miejski – 14,1 mln zł na podwyższenie kapitału spółki, a do tego 850 tys. zł dotacji na modernizację obiektów Hospicjum Miłosierdzia Bożego;
- budynek przy ul. Niedurnego 6 – 6,7 mln zł na adaptację dla organizatora rodzinnej pieczy zastępczej;
- windy w budynkach użyteczności publicznej przy ul. Matejki 3, Zwycięstwa 36, Rynku 4-5 – 2,1 mln zł w Willi Caro i przy ul. Architektów 109.
Na pomoc społeczną i wsparcie rodzin miasto chce przeznaczyć łącznie 249,1 mln zł.
Unijne pieniądze i pomysły mieszkańców
Na projekty realizowane z udziałem funduszy europejskich Gliwice planują wydać w 2027 roku 180,4 mln zł. Największe z nich to system gospodarowania wodami opadowymi, węzły przesiadkowe, rozwój zrównoważonej mobilności i regionalne trasy rowerowe.
W projekcie budżetu znalazły się też zadania wybrane przez Gliwiczan w Gliwickim Budżecie Obywatelskim, na który miasto przeznaczyło ponad 10 mln zł. To m.in. bezpłatny dostęp do e‑booków i audiobooków dla czytelników biblioteki, miejskie potańcówki, festiwal literacki i wydarzenia sportowe dla dzieci i młodzieży, a w dzielnicach – place zabaw, chodniki, doświetlone przejścia i zajęcia dla seniorów.
Skąd miasto ma pieniądze?
Prawie połowa dochodów Gliwic – 1,16 mld zł – to udział w podatkach PIT i CIT, czyli w podatkach płaconych przez mieszkańców i firmy. Podatki lokalne przyniosą 350,2 mln zł, a dochody z miejskiego majątku 199,7 mln zł. Łącznie dochody własne to niemal 82% budżetu. Dotacje i subwencje z budżetu państwa wyniosą 226,4 mln zł, a środki z budżetu Unii Europejskiej 81,5 mln zł.

Wykres 5. Źródła każdych 100 zł dochodów Gliwic w 2027 roku.
Budżet po ludzku
Wydatki bieżące – koszty codziennego działania miasta: pensje, utrzymanie szkół, dróg, zieleni, komunikacja miejska, pomoc społeczna.
Wydatki majątkowe – inwestycje, czyli to, co zostaje na lata: budowy, modernizacje, zakupy.
Nadwyżka operacyjna – różnica między bieżącymi dochodami a bieżącymi wydatkami. Im wyższa, tym więcej miasto może przeznaczyć na inwestycje i spłatę zobowiązań.
Deficyt – sytuacja, w której wydatki ogółem w danym roku są wyższe od dochodów ogółem. Różnicę pokrywa się m.in. pożyczkami lub oszczędnościami z poprzednich lat.
Co dalej?
Projekt oceni teraz Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach, a nad jego zapisami będą pracować komisje Rady Miasta. Do czasu głosowania poszczególne kwoty mogą się jeszcze zmienić. Sesję budżetową zaplanowano na 17 grudnia. Projekt uchwały budżetowej jest dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej (bip.gliwice.eu) w zakładce „Finanse miasta”.






