Jak sprawić, by tereny górnicze nie stały się balastem na długie lata, lecz realną szansą rozwojową dla miast i regionu? O tym rozmawiano 22 stycznia na terenie kopalni Piast-Ziemowit podczas spotkania przedstawicieli Polskiej Grupy Górniczej z samorządowcami gmin górniczych i partnerami regionalnymi.
W centrum dyskusji znalazły się współpraca, planowanie z wyprzedzeniem oraz przykłady projektów „drugiego życia” dla obszarów pogórniczych – w tym projekt Kolei Śląskich, PGG i Miasta Gliwice w Bojkowie, który może być modelową, dobrą praktyką transformacji.
Ponad dwugodzinne spotkanie w kopalnianej Sali Tradycji zgromadziło szerokie grono uczestników: członków Zarządu Polskiej Grupy Górniczej, przedstawicieli gmin, w których działają kopalnie, a także instytucji kluczowych dla regionalnej transformacji.
Jednym z kluczowych wątków była potrzeba rozpoczynania rozmów o przyszłym wykorzystaniu terenów pogórniczych z dużym wyprzedzeniem. Jak podkreślał Marek Skuza, wiceprezes ds. produkcji PGG, tylko takie podejście pozwala skrócić proces ich ponownego zagospodarowania. – Dziś to trwa kilkanaście lat. Każdy teren musi być oceniany indywidualnie, z uwzględnieniem jego specyfiki i uwarunkowań prawnych, tak aby mógł pełnić nowe funkcje gospodarcze lub społeczne – mówił, zaznaczając, że celem jest uniknięcie wieloletniego „zawieszenia” takich obszarów.
Przykładem dobrych działań może być projekt rewitalizacji terenu dawnego szybu kopalnianego w Bojkowie, przekazanego przez PGG na potrzeby bazy technicznej Kolei Śląskich.
Zakłada on przekształcenie czterohektarowej działki z nieużywaną bocznicą kolejową w nowoczesną bazę dla pociągów KŚ. Dzięki temu będą miały one ok. 7 km do linii kolejowej zarządzanej przez PKP PLK oraz do stacji Gliwice. Inwestycja, której koszt może przekroczyć 100 mln zł, ma być gotowa pod koniec 2026 roku, a jej funkcjonowanie rozpocznie się w kolejnym. Współdziałające z Miastem Gliwice Koleje Śląskie chcą pozyskać na ten cel dofinansowanie z funduszy Unii Europejskiej. W planach są także nowe przystanki przy ul. Bojkowskiej, Sikorskiego i Usługowej, a w ślad za tym – poprawa jakości komunikacji pasażerskiej i impuls rozwojowy dla gliwickich dzielnic Bojków i Sośnica, związany m.in. z przekwalifikowaniem i zatrudnieniem na kolei górników odchodzących z kopalń w rejonie.
Ciąg dalszy rozmów o terenach górniczych w czerwcu
Podczas spotkania wielokrotnie podnoszono, że to właśnie wspólna wizja i współpraca oraz sprawne wykorzystanie środków przeznaczonych na transformację mają kluczowe znaczenie dla przyszłości terenów pogórniczych (szczególnie w mniejszych miejscowościach). Uczestnicy zgodzili się również, że wypracowana formuła dialogu powinna być kontynuowana. Do stałego grona dołączą przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, a kolejne spotkanie panelowe zaplanowano na czerwiec.
